sobota, 30 stycznia 2021
Aurora
Lubos- tancerka | choreografka, od 1997 związana z gdańską sceną tańca,
współpracowała między innymi z Gdańskim Teatrem Tańca, Nadbałtyckim Centrum
Kultury w Gdańsku, Bałtyckim Uniwersytetem Tańca, Teatrem Dada von Bzdulow,
Klubem Winda, Klubem ŻAK w Gdańsku, Specjalistycznym Ośrodkiem Wsparcia w
Rusocinie. Od 2000 roku aktorka angielskiego teatru Vincent Dance Theatre.
piątek, 29 stycznia 2021
Warsztaty z Ivanem Strelkinem z udziałem Kasija Vrbanac
Zadania twórcze:
Nauczyciele
dali uczestnikom kilka sekwencji choreograficznych do nauki. Uczestnicy improwizowali
z materiałem i tworzyli wariacje w zależności od zadań: eksplorowanie różnych
kierunków w przestrzeni, różnej dynamiki i poziomów.
Nauczyciele
stawiali kreatywne zadania w oparciu o kostkę Labana. Uczestnikom proponowali
stworzenie materiału choreograficznego badającego kierunki w przestrzeni z
różnymi częściami ciała. Uczestnicy ustalali sekwencje
Zajęcia
koncentrowały się na różnorodności koordynacji ruchowej i bogactwie słownictwa
ruchowego.
Nauczyciele
stawiali kreatywne zadania, które angażują wyobraźnię uczestników. Uczestnicy byli
zapraszani do refleksji z ciałem nad wybranym doborem słów i wrażliwych
czynników wyzwalających, takich jak dźwięk, zapach, smak.
Zajęcia
koncentrowały się na wrażliwości na ruch i świadomej pracy z jakością ruchu.
Nauczyciele
dawali zadania do interakcji. Uczestnicy musieli znaleźć sposób, aby porozumieć
się ze sobą poprzez ruch. Przekazywanie energii pomiędzy uczestnikami poprzez
tworzenie ruchu i pojmowanie ruchu miało zapewnić zrozumienie wyrazistości i
obecności.
Nauczyciele:
Ivan
Strelkin, Kasija Breskvica Vrbanac
Kasija
Vrbanac urodziła się w Karlovac (Chorwacja). Rozpoczęła trening taneczny w
Studio 23 w swoim rodzinnym mieście. W 2011 roku studiowała w Akademii Tańca w
Lublanie, gdzie w czerwcu 2014 roku ukończyła studia licencjackie jako tancerka
i choreografka.
Kasija
brała udział w produkcjach takich choreografów jak: Dubravka Crnojevic-Caric,
Rajko Pavlié, Ana Mrak, Thierry Smits, Spyros Andreopoulos, David Hernandez,
Wen Hui. Jednocześnie zrealizowała własne projekty choreograficzne: The Dark
Side of The Moon (2015) i LIMUN 'okolada LUK (2016). Kasija Vrbanac pojawiła
się jako tancerka i choreografka w filmie tanecznym Labirint reżysera Marko
Krnjajica. Film miał swoją premierę na 64 Festiwalu Filmowym w Puli. Od sezonu
2018/2019 jest członkiem zespołu tanzlin pod kierunkiem Mei Hong Lin. W 2019
roku weszła do programu magisterskiego Movement Research w Anton Bruckner
Privatuniversität, a następnie do programu magisterskiego Time-based Media w
Kunstuniversität Linz.
Ivan
Strelkin – ukończył studia aktorskie i reżyserskie w teatrze dramatycznym w
Petersburgu, przez 6 lat pracował jako reżyser w różnych teatrach w Rosji i w
Estonii, a w 2016r. rozpoczął studia magisterskie na kierunku Choreografia w
Folkwang University of the Arts w Essen. Brał udział w projektach w Niemczech,
Włoszech i Luksemburgu jako tancerz i choreograf.
„Flirty
Horse" to grupa profesjonalnych i doświadczonych, międzynarodowych
artystów, pochodzących z różnych dziedzin sztuki min: teatru dramatycznego,
tańca, muzyki. Naszym celem jest tworzenie interdyscyplinarnej współpracy, na
którą składają się konwencje, zasady i narzędzia różnych dyscyplin. W ten
sposób tworzymy specyficzny, swoisty i wyrazisty język artystyczny, aby
autentycznie zastanowić się nad zjawiskami naszej współczesnej rzeczywistości.
Rozumiemy sztukę jako przedłużenie codziennej egzystencji, życie osobiste jako
cel i źródło materiału do pracy twórczej. Sztuka jest dla nas światopoglądem -
stanem bycia. Flirty Horse można zdefiniować jako ruch artystyczny: dążymy do
budowania przestrzeni dla kreatywności i swobodnego dzielenia się treściami w
opozycji do ustalonych sposobów produkcji sztuki współczesnej. Dlatego jesteśmy
bardzo otwarci na nowych członków, pomysły, wkład i współpracę. W celu
nawiązania kontaktu z szeroką i zróżnicowaną publicznością postanowiliśmy
zaprezentować nasze pomysły i koncepcje w różnych formatach, odchodząc od tych
konwencjonalnych i oczekiwanych. Rozszerzamy naszą praktykę o serie Instagram,
talk show, site-specific performans, web design, video art, instalacje, parady
uliczne itp..
„Dofinansowano
ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu
Promocji Kultury”
„Trening Flying Low to podjęcie ryzyka w myśleniu o ruchu oraz wyzwanie, by zamienić wszelkie osądy o sztuce tańca na sztukę świadomego wyboru.”
Małgorzata
Haduch
Flying
Low według Davida Zambrano to technika pracy z podłogą, która wykorzystuje
formę spirali oraz siłę stóp do efektywnego wchodzenia i wychodzenia z ziemi.
Wplata ona również integrację głosu do prowadzenia ciała, a aktywne
przepuszczanie przez siebie (cohesion) i wysyłanie z siebie ruchu (expansion)
są podstawą tego stylu. Choreografka prowadziła warsztaty w ramach programu
Kreatywne Wibracje we Wrocławiu
PLAN
WARSZTATU - Wprowadzenie – Spirala jako podstawa ruchu w ciele i w przestrzeni,
a na jej bazie wchodzenie i wychodzenie z ziemi przy użyciu siły stóp.
Rozwinięcie
wariacji poznanych elementów na lekcji pierwszej. Funkcja dłoni we Flying Low,
przekierowanie uwagi z frontu na plecy/tył.
Maksymalne
zwolnienie/maksymalne przyspieszenie oraz grupowa dynamika.
Pojedyncze elementy Flying Low wykonywane w różnych kierunkach w przestrzeni (360stopni)
Małgorzata Haduch – tancerka, choreografka. Pochodzi z Krakowa. Ukończyła School for New Dance Development w Amsterdamie (dyplom: 2004). Związana z holenderską sceną free jazzową, gdzie współpracowała w ostatniej dekadzie z takimi muzykami jak Ab Baars, Wilbert de Joode, Andy Moor, Arnold de Boer, Colin McLean, Onno Govaert i John Dikeman. Jak twierdzi sama artystka, praca z improwizowaną muzyką na żywo stymuluje ją do odkrywania mocnej, idywidualnej ekpresji, wymusza porzucenie kontroli i zamienia dźwięk w nową otchłań ruchu
„Dofinansowano
ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu
Promocji Kultury”
Warsztat
ruchowy „Movement Research” z Markiem Zadłużnym w ramach projektu Spotkania
Artystyczne Kreatywne Wibracje polegał na pracy z uczestnikami w trzech
modułach:
1.IMPROWIZACJA
Praca
z wyobrażeniami. Przełamywanie ruchowych schematów. Pobudzenie wyobraźni oraz
indywidualnego sposobu wyrażania siebie w tańcu.
2.REPERTUAR
Twórcze
działania z materiałem choreograficznym zielonogórskiego kolektywu Physical
ArtHouse (wcześniej Pracowni Teatru Tańca). Kompozycja, przestrzeń, ekspresja.
Budowa etiud.
3.METODYKA
Pogłębianie
wybranych zagadnień związanych z materiałem warsztatowym. Ćwiczenia
świadomościowe.
Zajęcia
były zorientowane na wieloobszarowy rozwój uczestników w zakresie technik
taneczno-teatralnych łącząc nurty minimalizmu i ruchu organicznego
charakterystyczne dla teatru fizycznego oraz wybranych technik tańca
współczesnego. Jednocześnie fundamentem pracy warsztatowej była metoda
improwizacji strukturalnej, która jest rozwijana przez Marka Zadłużnego oraz
jego zespół w Zielonej Górze. Metoda daje narzędzia do kreacji autorskich,
dynamicznych i mocnych w stylu choreografii będących wynikiem twórczej,
kolektywnej współpracy, łącząc różne języki komunikacji przez sztukę.
„Dofinansowano
ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu
Promocji Kultury”
Physical ArtHouse. Choreograficzne koncepty Marka Zadłużnego
Marek Zadłużny – choreograf, pedagog, teoretyk tańca o stopniu naukowym doktora. Dyplomowany artysta tancerz (uzyskał dyplom przyznawany przez Związek Artystów Scen Polskich i honorowany przez MKiDN). Absolwent animacji kultury i sportu na Uniwersytecie Zielonogórskim. Stypendysta w Oslo University College. Animator i badacz kultury tanecznej. Autor publikacji naukowych z zakresu szeroko pojmowanej pedagogiki tańca. Adiunkt i wykładowca w zakresie współczesnych form tańca na Uniwersytecie Zielonogórskim, gdzie współpracuje m.in. z Alexandrem Azarkevitchem i Pawłem Matyasikiem. Reżyser ruchu scenicznego (m.in. „Trzy świnki” reż. Małgorzata Kozińska, Lubuski Teatr). Założyciel, opiekun artystyczny i choreograf Pracowni Teatru Tańca MCKiE w Zielonej Górze. Twórca kilkudziesięciu choreografii, działań oraz akcji z pogranicza teatru tańca i sztuk performatywnych. Zaangażowany w rozwój tanecznego amatorskiego ruchu artystycznego, z którego się wywodzi. Współpracuje z wieloma zespołami jako choreograf. Pedagog tańca współczesnego, na międzynarodowych warsztatach organizowanych w Berlinie, Luksemburgu, Talinie i Cottbus. Uczestnik ogólnopolskich i międzynarodowych warsztatów tanecznych. Twórca, wraz z Anną Piotrowską, ogólnopolskiej sieci festiwali teatrów tańca SPACE.
Marek Zadłużny jest autorem publikacji ,,Taniec – świat doświadczeń choreografów. Ujęcie interdyscyplinarne”.
Praca ma charakter jakościowego sondażu obrazującego różne obszary pracy choreografów o odmiennych rodowodach stylistyczno-estetycznych i zawodowych (sondaż powstał w oparciu o rozmowy m.in. z takimi artystami z zakresu tańca współczesnego, jak Anna Piotrowska, Jacek Owczarek, Leszek Bzdyl, Witold Jurewicz, a także reprezentantów innych technik i obszarów tańca).
Poznanie i pogłębiona analiza tańca w kontekstach komunikacyjnym, artystycznym oraz pedagogicznym poszerza obszar twórczej penetracji i wzbogaca dyskurs o sztuce tańca.
Marek Zadłużny prowadził warsztaty w ramach Artystycznych Spotkań Kreatywne Wibracje, natomiast Pracownia Teatru Tańca zaprezentowała spektakl we Wrocławiu pt: Happiness/Happilless. Pod hasłem „szczęścia nie ma” kryje się cykl prac performatywnych autorstwa Remigiusza Bordy, które stały się dla twórców przedstawienia podłożem inspiracyjnym do rozważań o uniwersalnej naturze człowieka. To pozornie proste stwierdzenie wskazuje na błahość naszej codziennej pogoni za czymś nieokreślonym, wobec wielu zmiennych, na które nie mamy żadnego wpływu.
Pracownia Teatru Tańca od 2010 roku funkcjonuje i rozwija się w strukturach Młodzieżowego Centrum Kultury i Edukacji w Zielonej Górze pod kierunkiem artystycznym Marka Zadłużnego Estetyka Pracowni Teatru Tańca zderza w sobie nurty minimalizmu i ruchu organicznego, charakterystyczne dla teatru fizycznego oraz wybranych technik tańca współczesnego. Jednocześnie bazuje na fundamencie improwizacji strukturalnej, co stanowi o autorskim, dynamicznym i mocnym stylu choreografii kreowanych przez zespół. Spektakle są zawsze wynikiem twórczej, kolektywnej współpracy i łączą różne języki komunikacji przez sztukę. Zespół repertuarowy liczy obecnie osiem osób związanych profesjonalnie ze sztuką teatru tańca i już od dziewięciu lat prezentuje swoje spektakle na wielu prestiżowych festiwalach artystycznych w Polsce i za granicą. Pracownia Teatru Tańca jako jedyny zespół artystyczny z województwa lubuskiego został wytypowany do powstającej Polskiej Kroniki Tańca, która jest inicjatywą Instytutu Muzyki i Tańca. Aktualnie zespół zmienił nazwę na Physical ArtHouse.
Edukacja kulturalna - nowe wyzwania
Edukacja kulturalna nierozerwalnie związana jest z pedagogiką kultury. Przed pedagogiką kultury staje ogromny ciężar szczególnej odpowiedzialności za dokonujący się proces zmian i przeobrażeń w kulturze współczesnej, nie tylko w skali narodowej, ale także globalnej. Dokonujące się przemiany społeczne związane z pogłębiającym się niejednokrotnie kryzysem w sferze edukacyjnej i wychowawczej, społecznej i gospodarczej, sprawiają, że dotychczas uznawane za uniwersalne wartości, takie jak np. piękno i prawda, straciły na znaczeniu w odbiorze społecznym. Stąd też potrzeba zwrócenia szczególnej uwagi na problemy związane z wychowaniem estetycznym, wychowaniem do uczestnictwa w kulturze. W dobie społeczeństwa konsumpcyjnego na czoło wysuwają się dziś wartości materialne i społeczne. W związku z powyższym istnieje pilna potrzeba dokonania przez przedstawicieli różnych dyscyplin naukowych prób przewartościowania akcentów aksjologicznych, dostosowujących je do aktualnych potrzeb związanych bezpośrednio z pracą, czasem wolnym, rolą środków masowego przekazu, sztuką i animacją kulturalną oraz uczestnictwem w nich szerokich grup społeczeństwa. Nowe wyzwania w procesie edukacji kulturalnej stają przed szkołą i instytucjami kulturalnymi, organizacjami społeczno-kulturalnymi, organizatorami uniwersytetów trzeciego wieku. Nie należy więc pomijać potrzeby edukacji permanentnej, zarówno adresowanej do ludzi dorosłych pracujących zawodowo, jak i do osób w wieku poprodukcyjnym. Zadaniem edukacji kulturalnej, a zarazem szeroko pojętej edukacji humanistycznej jest niesienie pomocy i wsparcia każdej jednostce w dążeniu do poznania wszelkich przejawów życia kulturalnego, a co za tym idzie, także poszukiwania tych wartości, które nadają humanistyczny sens ich życiu i działaniu w społeczeństwie.
W Europie edukację kulturalną postanowiono interpretować bardziej konkretnie, obejmując nią edukację artystyczną, twórczą i edukację w zakresie dziedzictwa kulturowego i wprowadzając ją w program kształcenia ogólnego. Równocześnie mocno podkreślono konieczność współpracy w tym zakresie szkół i placówek kulturalnych, a także animatorów kultury i indywidualnych twórców, angażowanych do prowadzenia różnorodnych zajęć edukacyjnych odpowiednich do ich doświadczenia.
Edukacja kulturalna w jej tradycyjnym ujęciu utożsamiana jest głównie z treściami przekazywanymi na zajęciach szkolnych i pozaszkolnych dzieciom i młodzieży. Należy pamiętać, że edukacją kulturalną nie możemy obejmować jedynie uczniów i wiązać ją tylko z potrzebami szkolnymi w celu realizacji programów określonych przedmiotów bądź ścieżek edukacyjnych. Od wielu lat toczy się dyskusja, a także pojawiają się spory dotyczące liczby godzin przeznaczanych na realizację przedmiotów artystycznych, tworzenie pracowni, kół zainteresowań, amatorskich zespołów artystycznych, spotkań z wybitnymi znawcami określonych dziedzin kultury (artyści, pisarze, poeci, znawcy sztuki itp.). O ile szkoła (może w niewystarczający sposób) realizuje jednak główne cele związane z wychowaniem estetycznym, to jednak wiele wątpliwości budzi brak współpracy szkół z instytucjami kulturalnymi, takimi jak muzea, biblioteki, galerie sztuki, teatry zawodowe bądź nieprofesjonalne. Być może przeszkodą na drodze do takiej współpracy są przepełnione programy szkolne lub brak inspiracji oraz kreatywności ze strony samych nauczycieli i administracji szkolnej. Na uwagę zasługują podjęte próby wprowadzenia Wychowania estetycznego w przedszkolach. Bezpośredni kontakt dziecka ze sztuką stanowi ważny element poznawania świata, a także zaspokaja różne formy wychowania estetycznego. Wychowanie estetyczne wśród dzieci jest istotnym instrumentem wprowadzania przedszkolaków w świat wartości, doprowadza do rozwoju umiejętności, zarówno werbalnych, jak i przez różne formy aktywności plastycznych, literackich i filmowych, muzycznych, teatralnych.
Kultura jest pojęciem bardzo pojemnym. Oznacza nie tylko sprawy kultury wysokiej i niskiej, artystycznej, historycznej, muzycznej, naukowej itd., ale także sposób bycia ludzi. To jest więc nie tylko kontakt z dziełami kultury i sztuki, ale przede wszystkim styl naszych rozmów, stosowanie form grzecznościowych, sposobu ubierania się, mówienia i traktowania innych ludzi. W szkole chodzi przede wszystkim o ten konkretny sposób bycia (styl życia) uczniów i ludzi oświaty.
Kluczową sprawą dla szkoły jest dziś akcentowanie rozwoju myślenia. Powtarza to wielu autorów piszących o edukacji, którzy domagają się budowania szkoły myślenia. Być może prawdą jest, że to ludzie myślący doceniają kulturę. Problem jednak chyba jest w tym, żeby ten rozwój myślenia szedł w parze ze wzrostem osobistej kultury uczniów i nauczycieli. Takie połączenie tych wartości przyniesie „dobrą zmianę” – bardzo dobrą zmianę. Polska szkoła potrzebuje takiej bardzo dobrej (racjonalnej, kulturowej) zmiany.
Kultura wywiera spory wpływ na edukację. Nie jest trudno przekonać uczniów do udziału w imprezach kulturalnych, choć samo przekonywanie kogoś do czegoś nie jest już takie proste i jednoznaczne. Na przykład, jak skutecznie przekonać niechętnego ucznia do uczenia się, kulturalnego zachowania się w szkole i do pracy nad sobą? Zadanie to zwykle jest prawdziwą zawiłością. Tym zadaniem zajmuje się sztuka perswazji. Ale oczywiście: podda się jej tylko ten, kto myśli.
Kulturalna edukacja powinna mieć obligatoryjny charakter. Czy znaczy to, że powinna być odrębnym przedmiotem nauczania ? Pani minister wyjaśniła, że koniecznie jest stworzenie na poziomie państwa możliwości tworzenia projektów z czynną partycypacją społeczną - by uruchomić pewien rodzaj obywatelskiego myślenia. Tak, to prawda, że obywatelskie myślenie jest nam potrzebne, ale przede wszystkim zwiększenie skuteczności edukacji i znajomość sposobów aktywizowania uczniów.
Kluczowym zadaniem nauczycieli w tym zakresie, ale i w szkole w ogóle, jest umiejętne motywowanie innych do czegoś, np. uczniów do uczenia się, pracy nad sobą i do kulturalnych zachowań w szkole oraz poza nią. Umiejętne motywowanie jest to prawdziwą, choć swoistą sztuką dydaktycznego działania. To jest jednak temat na inne opracowanie (cdn). Warto tu przypomnieć, że:
Nawet najlepsi nauczyciele nie pomagają, jeśli nie zapewnimy im niezbędnego minimum twórczej autonomii. Nie da się wyzwolić w szkole kreatywności działając szablonowo i nie pozostawiając ani nauczycielom, ani uczniom swobody myślenia. - dr Mikołaj Herbst
Opracowali: Adam Kamiński, Iga Szczepańska, Ela Gajda, Natalia Jaromin
Bibliografia:
H. HAMER, Klucz do efektywności nauczania. Poradnik dla nauczycieli. Warszawa: Wydaw. Veda, (wyd. I 1994) 2010.
M. HERBST, Dziesięć trudnych pytań o edukację w Polsce. „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2/2016
Wydawnictwo pokonferencyjne z okazji XV-lecia Wrocławskiego Centrum Twórczości Dziecka pod red. Małgorzaty Strońskiej-Zaremby
Stanisław Kunikowski - Edukacja kulturalna wobec wyzwań cywilizacyjnych
Flávio Rodrigues - urodził się w Vila Nova de Gaia. Obecnie mieszka w Porto. Wykształcenie taneczne zdobywał min: w Ginasiano (1996), Balleteatro Escola Profissional (2003), Dance Works Rotterdam (2005) i Núcleo de Experi-mentação Coreográfica (2008). Uczęszczał na kurs dyplomowy Intervenção Pú-blica e Criação de Obras Site-specific na Universidade Lusófona (2009), a także uczestniczył w kursie DJ w Escola Bimotor (2015). Przy wsparciu Fundação Calouste Gulbenkian brał udział w rezydencji choreograficznej Correios em Movimento / Dança em Trânsito, Rio de Janeiro. Od 2006 roku rozwija swoje projekty artystyczne, interdyscyplinarne i eksperymentalne, traktując je jako integralne części stopniowej autobiograficznej konstrukcji. Rysowanie, wykonywanie, tworzenie / manipulowanie przedmiotami, dźwiękiem, ruchem i rzeźbą to tylko niektóre z wykorzystywanych przez niego mediów. Współpracował jako wykonawca, muzyk lub projektant kostiumów przy projektach z różnymi artystami, takimi jak Né Barros, Isabel Barros, Joclécio Azevedo, Vítor Rua, Tânia Carvalho, Joana Castro, Bruno Senune, Elisa Worm, Mariana Amorim, Teresa Prima, Radar 360º i Cristina Planas Leitão. Był rezydentem Ballet Contemporâneo do Norte w latach 2009–2014. Był współkuratorem Festiwalu Corpo + Cidade, od 2014 r.
Od 2006
roku rozwija swoje projekty artystyczne, interdyscyplinarne i eksperymentalne,
traktując je jako integralne części stopniowej autobiograficznej konstrukcji.
Rysowanie, wykonywanie, tworzenie / manipulowanie przedmiotami, dźwiękiem,
ruchem i rzeźbą to tylko niektóre z wykorzystywanych przez niego mediów.
Flávio
Rodrigues: Myślę , że strach jest czymś, co jest, nawet podprogowo, obecny w
kilku moich projektach. Być może dlatego, że bardzo dobrze pamiętam, że jako
dziecko bałem się mojej seksualności, płci, gustów, pragnień i marzeń. Bałem
się, że mnie skrzywdzą, więc dużo kłamałem, ukrywałem się i ukrywałem, a te
kłamstwa naturalnie podsycały strach, który czasem stał się gigantem, uznanie
strachu przed ubóstwem, bankructwem i starzeniem się. Oczywiście, dziś
pojawiają się inne słowa kluczowe, niektóre obawy zostały przezwyciężone, inne
nie, nowe pojawiły się, a niektóre mogły stać się siłą, która skłoniła mnie do
pójścia naprzód, zyskania odwagi i odejścia.
Bardzo
trudno jest sprawić, żebym płakał, czasem nawet się tego boję, przyznaję, był
czas, kiedy myślałem, że zablokowałem kanały łez ... Moja matka mówi mi, że
jako dziecko dużo płakałem , może po prostu skończyły mi się łzy. Nie płaczę
dużo, nie. Czasami gubię się w melancholii.
Taniec jest pełną
akceptacją
Napięcie – to wysiłek. Może twoje ciało mówi „nie”, buntuje się, nie chce
się napinać? Od napięcia do rozluźnienia. Jak kołyska z drewna. Konstrukcja,
napięcie, znalezienie swojego dziecka. Odnaleźć przyjemność. Akceptacja bólu
(rozciąganie) i wysiłku. Ruch często pojawia się w rozciąganiu. Trzeba
zaskakiwać swoje ciało. A co, gdyby wejść w aktywność swojego ciała? Wędrówka?
Czy poczułaś się jakąś inną osobą? Jeszcze większa komunikacja z centrum. Nie
ma pustych przebiegów. Nasze ciało to pojazd. Nie mogę dać na luz. Mamy pierwszy
i drugi bieg, wsteczny. Nasze ciało nie może pojechać w częściach.
OneBody Space – jedno ciało, którym operuję. Jeśli robię ruch ręką, to
obserwuję całe napięcie w moim ciele (wszystkie napięcia), obserwuję wszystko –
ciało – zeskanowałam ciało – wiem, kim Ja jestem. Pojazd jest konkretny i on
sobie tańczy. To są drogi, poprzez które powstaje taniec. Emocje – wyjście z
napięcia (skumulowane napięcie). Mikronapięcia. Spróbuj uciec od kształtu
(pozy). Znajdź drogę przejścia do kształtu. Jak przekraczać linie napięcia?
Daję temu szansę, by ruch poszedł dalej. Trzeba przepchnąć granicę bólu.
Potrzebny jest czas. To ćwiczenie powinno trwać czterdzieści minut. Musisz
znaleźć ekstremalny punkt, zaakceptować i odszukać moment wyjścia. Obserwuj.
Taniec jest pełną akceptacją. Jakość obserwacji przekłada się na jego przebieg.
Stan umysłu równa się stanowi ciała. Akceptacja całego siebie w ruchu. Poczucie
każdej części siebie w ruchu. Każda ma swoją nazwę (hasło wywoławcze) – tak,
żeby następnym razem móc wejść w dany stan, swój stan. Improwizacja to rozmowa
z samym sobą. W każdej z nas tkwi potencjał, lecz odkryć można go tylko
samodzielnie. Ciało się zgina, leży, zmienia pozycje. Ale to jak to robi? Jak
wstaje? Jak myśli? Co myśli? Wszystko to sprawia, że widz patrzy. W ciężarze
jest siła. Prędkość ciała wynika z napięcia. Lekcja improwizacji to trening
inteligencji cielesnej.
Tekst jest
zapisem/parafrazą słów prowadzącej, chęcią oddania najważniejszych wskazówek,
jakie Anna Piotrowska przekazywała uczestniczkom warsztatów OneBodySpace
Anna Piotrowska –
choreografka, reżyserka, nauczycielka tańca współczesnego, tancerka, Fundator i
Prezes Zarządu Fundacji Rozwoju Tańca – eferte, założycielka „mufmi” teatr
tańca w Warszawie (wcześniej pod nazwą Teatr Tańca „Dystans”, 1995). Stworzyła
ponad 90 autorskich choreografii i przedstawień. Od września 2020 roku
Dyrektorka Bytomskiego Teatru Tańca i Ruchu ROZBARK
DRAMA - OKAZJA DO ZADAWANIA PYTAŃ
Drama stwarza
okazję do zadawania pytań, rozwiązywania problemów. Po określeniu przez
nauczyciela sytuacji wyjściowej następuje swobodne rzucanie pomysłów, ustalenie
scenariusza działań, ich ocena i analiza. Jest to cecha charakterystyczna dla
postaw twórczych, o kształtowanie których upominają się współczesne koncepcje
edukacyjne. Dzięki ćwiczeniom sprawności komunikacyjnych uczniowie stają się
otwarci w kontaktach z innymi ludźmi. Analiza postaci trudnych i konfliktowych
sprzyja w zdobywaniu podstaw ocen moralnych. Drama daje nauczycielowi
możliwości niezwykłego kontaktu z dzieckiem, motywowania go do pracy nad
rozwojem całej osobowości.
Wielkim atutem dramy jest fakt odwoływania się do
indywidualności każdego dziecka, co sprzyja zaspokajaniu jego osobistych
pragnień. Drama wdraża do samodzielności i aktywności, rozwija wyobraźnię,
fantazję oraz plastykę ciała. Jako kontynuacja zabawy aktywizuje dziecko,
rozbudza jego wyobraźnię, a przez to ułatwia i pogłębia przyswajanie treści i
form językowych, rodzi sprzyjające warunki do kształtowania sprawności
językowej.
Współczesna szkoła powinna świadomie i konsekwentnie
organizować takie działania, które rozbudzą naturalną aktywność i postawę
twórczą w każdym dziecku. Staje się to szczególnie ważne, gdy mamy do czynienia
z małymi dziećmi. Są one bowiem spontaniczne, otwarte, nie obciążone
stereotypami nauczania, obawą przez zbyt częstą represyjnością szkoły. Będą
więc szybko wchłaniać przekazywane treści. Potrzeba komunikowania się jest na
tym etapie niezwykłym elementem rozwoju dziecka. Stanowi warunek jakichkolwiek
rezultatów jego działalności. Nie może być bowiem efektów bez porozumiewania
się i przekazywania informacji. Komunikacja staje się tym bardziej niezbędna ,
kiedy dziecko w ramach zespołu zmierza do osiągnięcia wytyczonych, wspólnych
celów.
W dramie można wyróżnić cztery podstawowe grupy zajęć. Są
to według Gavina Boltona:
proste doświadczenia, wprawki dramowe,
ćwiczenia dramowe, gry i inne formy artystyczne;
gry dramowe;
teatr;
drama właściwa.
W pracy z dziećmi na etapie edukacji wczesnoszkolnej
szczególnie przydatne są:
Proste ćwiczenia - ćwiczenia rozwijające wrażliwość zmysłów: słuchu,
wzroku, dotyku, węchu i smaku, doskonalące refleks, polegające np. na
rozpoznawaniu dźwięków, uważnym obserwowaniu otoczenia, naśladowaniu ruchów,
rozpoznawaniu obiektów za pomocą dotyku, a pokarmów za pomocą węchu i smaku.
Wprawki dramowe - podczas których dzieci przypominają sobie wrażenia
wzrokowe, słuchowe, smakowe, węchowe i dotykowe i swoje doświadczenia
wykorzystują w nowych sytuacjach (rozwijanie wyobraźni). W tej grupie mieszczą
się ćwiczenia intonacyjne, językowe (np. powiedz tak jak człowiek zdenerwowany,
wesoły, smutny), ruchowe (np. chodzimy jak małpki, wspinamy się na stromą
górę), mimiczne (np.wyrażanie za pomocą mimiki różnych uczuć: strach, radości,
złości, itd.).
Ćwiczenia dramowe - zwykle dotyczą sytuacji, w których dochodzi do
konfliktu. Wśród nich są ćwiczenia typu: "Dokończ opowiadanie" (np.
nauczyciel lub dziecko rozpoczyna opowiadanie, dzieci kolejno rozwijają je,
dodając po jednym zdaniu), "Zmień zakończenie opowiadania" (zmiana
tragicznego zakończenia opowiadania na optymistyczne lub tworzenie własnej
wersji zakończenia), praca w parach (np. wywiad z bohaterem opowiadania), scenki
i sytuacje improwizowane (np. odtwarzanie sytuacji konfliktowej w sklepie,
próba rozwiązania konfliktu w grupie rówieśniczej), inscenizacje improwizowane
(uczniowie wchodzą w role bohaterów utworu, prezentują tekst własnymi słowami,
ale zachowują się zgodnie z jego treścią).
Gry - rozwijają sprawność fizyczną i intelektualną, doskonalą
refleks, koncentrację, aktywność dziecka oraz sprzyjają harmonijnemu rozwojowi.
Jako wstępne ćwiczenia dramowe wykorzystywane są:
gry z wyobrażonymi przedmiotami (dzieci bawią
się przedmiotami, które sobie jedynie wyobrażają np. piłką, skakanką);
gry w wyobrażonych sytuacjach (dzieci
prezentują swoją reakcję na dowolny przedmiot zgodnie z poleceniem nauczyciela,
np. zachwycasz się nim, uważaj, parzy!);
gry w wyobrażonej przestrzeni (dzieci za
pomocą gestów i mimiki prezentują sytuację nakreśloną przez nauczyciela, np.
zabłądziłeś w górach, szukasz drogi do domu, słyszysz czyjeś kroki: kto to może
być?);
gry typu "powstawanie z niczego"
(np. wyobraź sobie, że jesteś nasionkiem, kiełkujesz, rośniesz i wyrasta z
ciebie kwiat);
gry matematyczne sprzyjające utrwalaniu pojęć
matematycznych.
Osoba prowadząca zajęcia metodą
dramy nie narzuca dzieciom sposobów realizowania zadań ale pomaga rozwijać i
wzbogacać ich własne umiejętności. W tym celu ma do dyspozycji techniki
dramowe, które mogą być różne ale ich podstawowe elementy pozostaję niezmienne.
Podstawowym elementem na, którym opiera się drama jest temat. Musi on być jasno określony i nie powinien obejmować zbyt
dużego obszaru. Najlepszym wyjściem jest skupić się na poszczególnym
zagadnieniu i nie nawarstwiać jednocześnie wielu problemów. Jako najważniejszą
płaszczyznę dramy Krystyna Pankowska
wymienia symbolizacje, zwaną
również tworzeniem i używaniem metafor. Polega ona na tym, aby nakłonić
uczestników do wypracowania innych znaczeń poza dosłownymi. Powinni oni nie
tyle precyzyjnie wykonywać pewne czynności, co starać się dostrzegać ukryte za
nimi głębsze sensy. Zatem każde działanie czy przedmiot wykorzystywany w dramie
powinien mieć charakter symbolu, czyli przekazywać biorącym udział w zajęciach
jakąś dodatkową treść. Prowadzący powinien bardzo umiejętnie dobierać symbole.
Powinny one zawierać w sobie tak wiele znaczeń, jak tylko to jest możliwe. Istnieje
ponad dwadzieścia technik dramy. Przy ich wyborze należy pamiętać o
konieczności dostosowania do potrzeb rozwijającej się psychiki, wieku uczniów
oraz stopnia zaawansowania grupy. Drama jest metodą pedagogiczną, która dzięki
odwoływaniu się do indywidualności każdej jednostki ludzkiej sprzyja
wydobywaniu i rozwijaniu najbardziej pożądanych cech osobowości człowieka.
Wykorzystuje naturalną skłonność dziecka do naśladownictwa i zabawy, a także
umiejętność życia fikcją literacką. Poprzez dramę można często rozwiązywać
sytuacje, sporne, konfliktowe. Poznawanie takich sytuacji i skutków ludzkich
zachowań oraz sposobów poszukiwania właściwych rozwiązań przyspiesza
emocjonalne, , intelektualne i społeczne dojrzewanie dziecka. Dzięki dramie
dzieci obserwują różne zachowania, dochodzą samodzielnie do najlepszych
rozwiązań, a tym samym uczą się unikać błędów w życiu.
Brian
Way tak ujmuje istotę dramy: „Odpowiedź na wiele prostych pytań może
przyjąć jedną z dwu form: albo informacji, albo też bezpośredniego doświadczenia.
Pierwszy typ odpowiedzi przynależy do kategorii kształcenia akademickiego,
drugi właściwy jest dramie. Niech to będzie na przykład pytanie: Kto to jest
osoba niewidoma? Odpowiedzią może być: Osoba niewidoma jest osobą nie mogącą
widzieć. Alternatywna odpowiedź to: Zamknij oczy i nie otwierając ich spróbuj
znaleźć wyjście z pokoju. Pierwsza odpowiedź zawiera zwięzłą i ścisłą
informację. Intelekt jest być może usatysfakcjonowany. Jednak druga odpowiedź
dostarcza pytającemu momentów bezpośredniego doświadczenia, przekraczającego
zwykła wiedzę, wzbogacającego wyobraźnię, prawdopodobnie poruszającego serce i
duszę tak samo, jak umysł. Taka jest w dużym uproszczeniu właściwa funkcja
dramy”.
Opracowanie: Beata Skawina, Adam
Kamiński
Literatura;
1. A. Matelska,
Zabawy dramowe w edukacji wczesnoszkolnej, ODN, Poznań 2001
2. B. Way, Drama, WSIP, Warszawa 1997
3. K. Pankowska, Edukacja przez dramę, WSIP 1997
4. K. Pankowska, Pedagogika dramy, Wydawnictwo Akademickie
„Żak”, Warszawa 2000 5. A.
Dziedzic, J. Pichalska, E. Świderka: Drama na lekcjach języka polskiego.
Warszawa 1995.
6. B. Mineyko: Improwizacje w klasach I-III. Warszawa 1986.
7. E. Grodzka - Mazur: Zabawy parateatralne w klasach I-III jako stymulatory
rozwoju możliwości dziecka. Cieszyn 1996.
8. L. Rybotycka: Gry dramatyczne. Teatr młodzieży. Warszawa 1986.
9. B. Przybylska - Matula, G. Muszyńska, B. Kotulska, B. Pocwa: Dramowa
interpretacja lektur szkolnych. Warszawa 2004.
10. B. Sikorka - Żyrek: Drama w edukacji wczesnoszkolnej. Życie Szkoły 1997
nr2.
Technika tańca Butoh na Kreatywnych Wibracjach
Butoh
to współczesny taniec pochodzący z Kinjiki - zaprezentowany został na Festiwalu
Tańca w Tokio w maju 1959 r. przez tancerza Tatsumi Hijikatę i jego partnera
Kazuo Ohno. Termin butoh składa się z dwu ideogramów BU – taniec i TOH – krok i
oznacza nadeptywanie całą stopą. Cały spektakl jest więc bardziej „chodzony”
niż tańczony, częściej przypomina pradawny rytuał niż taniec. Butoh jest
dialogiem z postrzeganą jako skostniałą rodzimą tradycją teatru japońskiego i
protestem przeciwko zalewaniu Japonii przez zamerykanizowaną kulturę masową. W
butoh nie istnieje jedna jedyna prawidłowa forma, gdyż jest to taniec twórczego
ciała, każdy musi znaleźć swoją formę tańca, zagłębić się w siebie poprzez
posługiwanie się i postrzeganie ciała w sposób odmienny od codziennego.
Istnieją
obecnie różne nurty Butoh. Niektórzy próbują leczyć, traktując ten taniec wręcz
jako terapię, inni z kolei zgłębiają jego mroczne ścieżki. Butoh to z jednej strony teatr tańca, z
drugiej – styl życia. Bierze się z poczucia akceptacji i świadomości swojego
ciała. To wędrówka w głąb siebie, odkrywanie swoich jasnych i ciemnych stron.
Pionierką
i najbardziej rozpoznawalną tancerką butoh w Polsce jest Sylwia Hanff. Artystka
prowadziła warsztaty w ramach programu Artystyczne Spotkania Kreatywne Wibracje.
W
tańcu butoh każdy gest – powolny i wysublimowany, choć nie-doskonały,
niedopełniony, gest zawieszony pomiędzy widzialnym i niewidzialnym, jak wiersz
haiku, staje się wydarzeniem egzystencjalnym i próbą uchwycenia momentu
zjawiskowej ulotności, odsyłając jednocześnie do ukrytego bezmiaru
niezjawiskowej Pustki. [Sylwia Hanff]
W
zalewie różnych metod pracy z ciałem, istota butoh zaczyna się zacierać. Butoh
zaczyna być mylone i mieszane z ruchem autentycznym i metodami terapii tańcem.
I choć zawiera w sobie te aspekty, to wykracza daleko dalej... Zachodni
współczesny, racjonalny, sceptyczny umysł często boi się duchowości i
"metafizyki"; dlatego o pracy z ciałem "łatwiej" myśleć w
kategoriach psychologicznych. Ale butoh powstało z umysłowości, duchowości
Wschodu i zachodniej tęsknoty za utraconym połączeniem ciało-duch. ( Sylwia Hanff)
Drugim twórcą który zaprezentował swój warsztat pracy w programie Kreatywnych
Wibracji był brazylijski tancerz i performer Luan Machado. Urodzony w
Kurytybie, rozpoczął swój proces twórczy i edukację w kierunku tej techniki na
Butoh at the Faculty of Arts of Paraná. Swoje pierwsze solo pt: "RUSS" (zainspirowany trylogii
Kazuo Ohno ,,Moja Matka")
prezentował w teatrach, opuszczonych przestrzeniach i w
niekonwencjonalnych przestrzeniach.
W
2015 roku, w Nowym Jorku powstało drugie solo artysty pt: ,,Saint Maria”. Luan
tworzy także video dance, jego filmy prezentowane były na festiwalach w
Brazylii, we Włoszech, na Kubie. Tancerz uważa, że Butoh to przede wszystkim
lepsze poznanie samego siebie,
przebudzenie duchowej spuścizny którą
nosi w sobie człowiek, często nieświadomie. W trakcie ćwiczeń i zajęć,
uczestnicy mogli dotknąć nieznanych
wcześniej pokładów odczuć, sił, ale także lęków i niepokojów. W zajęciach
uczestniczyli członkowie wrocławskich grup, zespołów tanecznych min: Teatru
tańca Step, grupy Forma.
„Dofinansowano
ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu
Promocji Kultury”
Opracowali:
Anna Morawiecka, Adam Kamiński, Iga Szczepańska
















































