Kreatywne Wibracje

 

Barter jako metoda pracy ze społecznościami

Zasada barteru jest  często wykorzystywana podczas różnych działań zakładających kontakt między odmiennymi środowiskami, społecznościami, kulturami. Animatorzy, proponując wspólne działania, zachęcają do obustronnej (czasem nawet wielostronnej) wymiany umiejętności. Jedna grupa prezentuje drugiej (lub pozostałym) swoje artystyczne umiejętności, po czym przyjmuje rolę widowni i ogląda prezentację innych uczestników barteru. Dzięki temu granica między artystą a widownią lub animatorami a społecznością przestaje obowiązywać. Grupy prezentują to, co uważają za istotne, poznają przy tym odmienną kulturę innej grupy – uczą się jej. A ponieważ wiedzą, że prezentowane przez nich dzieła są tak samo ważne dla innych jak to, co sami pokazywali – budują w sobie szacunek wobec innych.  Symboliczna transakcja barterowa, która, po pierwsze: integruje grupy ludzkie we wspólnym działaniu, po drugie: motywuje je do przekraczania własnych granic, po trzecie: stwarza okazję do czynnego aktualizowania własnej tożsamości kulturowej. Opisana zarówno przez antropologów, jak i ekonomistów instytucja wymiany została w latach siedemdziesiątych niejako odkryta na nowo przez Odin Teatret Eugenia Barby i zaadaptowana do potrzeb współczesnych odbiorców.

Współczesne projekty animacyjne niejednokrotnie sięgają po metodę wypracowaną przed laty i sukcesywnie udoskonalaną przez aktorów Odin Teatret. Jak stwierdza Marta Juszczuk, w przypadku barterów Odin Teatret, […] mamy do czynienia z aktualizacją pierwotnego wzorca symbolicznej wymiany, której owocami są podstawowe wartości kultury. Barter jako wymiana dóbr kulturowych jawi się jako uniwersalna metoda animacyjna, która może inspirować do pracy z rozlicznymi grupami, począwszy od mikrokultur szkół, domów starców, więzień, po kultury wiejskie czy mniejszości narodowe. Jest przydatna zwłaszcza tam, gdzie istnieje potrzeba umacniania poczucia wspólnotowości, pierwotnych więzi społecznych, aktualizacji własnej tożsamości kulturowej czy społecznej. Umożliwia wyrażenie jej w praktycznym działaniu, w dialogu z drugim człowiekiem.

Opracowali : Adam Kamiński, Natalia Jaromin, Ela Gajda

 

Referencje:

    Paulina Andruczyk  „Barter jako narzędzie pracy animatorów kultury na podstawie działalności Nordisk Teaterlaboratorium Odin Teatret oraz wybranych ośrodków teatralnych w Polsce (Teatru Remus i Teatru Węgajty)”